Showing posts with label Πρωτομαγιά. Show all posts
Showing posts with label Πρωτομαγιά. Show all posts

Tuesday, 2 June 2009

Οι τρελαμένοι τυμπανιστές

Συνέχεια από το προηγούμενο.

Προχωρώντας προς το λιμάνι, συναντήσαμε ένα γκρουπ τυμπανιστών που έδιναν παράσταση έξω από μια παμπ. Το γκρουπ αυτό λέγεται Section 5 (σε ελεύθερη μετάφραση " οι τρελαμένοι") και βλέποντάς τους μπορείτε να καταλάβετε από πού πήραν το όνομά τους.


Μας είπαν ότι αργότερα θα έπαιζαν ένα "drum off" δηλαδή μια παράσταση όπου πρώτα θα συναγωνίζονταν και εν τέλη θα έπαιζαν μαζί με ένα άλλο γκρουπ τυμπανιστών, τους RumpleDrumSkin. Η παράσταση δώθηκε στη γνωστή πλατεία με το μαγιάτικο κοντάρι.


Μαζί με τους Τρελαμένους ήρθε και ένα ζευγάρι τυμπανιστών αγνώστων λοιπών στοιχείων αλλά με άκρως εντυπωσιακή εμφάνιση.


Φυσικά σας έχω τα σχετικά βιντεάκια. Όπως και πριν, προσοχή στον ήχο!



Προσέξτε ιδιαίτερα στο 4:27 που μπαίνουν μέσα τα παιδιά - πρώτα τα κορίτσια (που είναι και πιο θαρραλέα) και μετά τα αγόρια.


Στη συνέχεια, οι Τρελαμένοι έπαιξαν για τα παιδιά, το οποία άλλο που δεν ήθελαν.


Πρώτος χόρεψε ένας μικρούλης. Μετά σηκώθηκαν όλα και άρχισαν να χοροπηδάνε στον ρυθμό των τυμπανισμών. Φυσικά έγινε πανζουρλισμός!



Όταν τελείωσε η παράσταση, πήγαμε για μπύρες. Όσοι δεν θέλουν (ή δεν χωράνε) να κάτσουν μέσα στις παμπ, βγαίνουν και πίνουν όρθιοι στο δρόμο ή παίρνουν τα πάιντ στο χέρι και πάνε στο λιμάνι (όπως κάναμε κι εμείς). Για το σκοπό αυτό, υπάρχουν ειδικά πλαστικά ποτήρια αντί για τα συνηθισμένα γυάλινα. Cheers!


Για όποιον ενδιαφέρεται, έχω ανεβάσει περισσότερες φωτογραφίες από το Hastings και τις Πρωτομαγιάτικες εκδηλώσεις στο Flickr.

Sunday, 31 May 2009

Jack-in-the-Green

Αν θυμόσαστε, στο Hastings βρεθήκαμε για τον παραδοσιακό εορτασμό της Πρωτομαγιάς που λέγεται Jack-in-the-Green. O Jack είναι ένα είδος Greenman, μία μορφή με πράσινο πρόσωπο και σώμα καλυμμένo με φύλλωμα. Δεν τον είδαμε, γιατί εμφανίζεται μόνο στην παρέλαση που γίνεται την τελευταία μέρα των εκδηλώσεων κι εμείς είμασταν εκεί την προηγούμενη. Τη φωτογραφία που βλέπετε τη βρήκα εδώ και είναι από τον περσυνό εορτασμό.


Οι ρίζες αυτών των εορτασμών πάνε πολύ πίσω, στον 18ο αιώνα και πιο πριν. Στις μέρες μας ελάχιστες είναι πια οι πρωτομαγιάτικες γιορτές που περιλαμβάνουν Jack-in-the-Green.


Μπορεί να μην είδαμε αυτοπροσώπως τον πράσινο Jack, είδαμε όμως πολλές άλλες παραστάσεις και χορούς. Κατ' αρχήν σταματήσαμε σε μια δαφνοστεφανωμένη παμπ έξω από την οποία προσέξαμε ότι υπήρχαν περίεργα ντυμένοι άνθρωποι, όπως αυτοί οι κύριοι με τις πολύχρωμες κορδέλες στο κεφάλι.


Αυτοί λέγονται mummers (θεατρίνοι, ας το πούμε). Πάνε από παμπ σε παμπ και δίνουν σύντομες κωμικές παραστάσεις, σαν σκετσάκια, που σατυρίζουν ιστορικές προσωπικότητες ή την επικαιρότητα και απαγγέλονται με ομοικαταληξία. Χαρακτηριστικό των παραστάσεων είναι πως συνήθως υπάρχει ένας ασθενής και ένας τσαρλατάνος γιατρός που προσπαθεί να τον κάνει καλά με κάποιο θαυματουργό φάρμακο. Μετά το τέλος της παράστασης, οι θεατές δίνουν χρήματα στους θεατρίνους ή τους κερνάνε μπύρες, με αποτέλεσμα μετά τις πρώτες 3-4 παμπ να είναι ολίγον λιώμα και οι παραστάσεις πολύ πιο ξεκαρδιστικές.


Αυτό είναι ένα απόσπασμα από την παράσταση που παρακολουθήσαμε. Είναι η στιγμή που μπαίνει ο γιατρός. Εκτός από τις ενδυμασίες και την γελοιότητα της παράστασης, με τον άρρωστο ιππότη που κατουράει όσους τον πλησιάσουν, το κείμενο είναι γεμάτο υπονοούμενα που το κάνουν ακόμα πιο αστείο.



Μετά το σκετσάκι και το πρώτο πάιντ για το καλοσώρισμα, πήγαμε αν δούμε τους morris dancers που έδιναν χορευτικές παραστάσεις στο κέντρο της πόλης. Αυτοί είναι παραδοσιακοί χορευτές που φοράνε κουδούνια στα πόδια. Υπάρχουν πολλά είδη παραδοσιακών χορών, και το κάθε γκρουπ έχει τη δική του ενδυμασία και το δικό του στυλ. Πιο συνηθισμένα στη νοτιοανατολική Αγγλία είναι τα γκρουπ ανδρών που χορεύουν με μαντήλια ή μικρά ραβδιά όπως βλέπετε εδώ. Στο Hastings είδαμε κάποια λιγότερο συνηθισμένα. Κατ' αρχήν είδαμε ένα με άνδρες μουσικούς και γυναίκες χορεύτριες.


Το παλούκι στα αριστερά είναι το μαγιάτικο κοντάρι, που κάποια στιγμή θα χρησιμοποιήθηκε για να χορέψουν τα παιδιά γαϊντανάκι, αλλά δυστυχώς δεν το είδαμε.


Είδαμε όμως ένα γκρουπ border morris, που είναι το αγαπημένο μου στυλ. Αυτοί οι χορευτές προέρχονται από τα χωριά κοντά στα ουαλικά σύνορα (border), είναι ντυμένοι συνήθως στα μαύρα, έχουν μουτζουρωμένα πρόσωπα και χορεύουν με έντονα βήματα και βγάζοντας κραυγές, πολλές φορές ανά ζευγάρια, χρησιμοποιώντας μεγάλα μπαστούνια τα οποία χτυπάνε με τόση δύναμη που συχνά σπάνε κατά τη διάρκεια του χορού.


Όλοι οι χορευτές είναι ερασιτέχνες και χορεύουν κυρίως στα διάφορα φεστιβάλ που γίνονται τους καλοκαιρινούς μήνες, από το Πάσχα μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου περίπου. Οι κονκάρδες που φορούν είναι αναμνηστικές από τα φεστιβάλ. Όσες πιο πολλές έχει κάποιος, τόσο πιο πολλές φορές έχει χορέψει.


Φυσικά δεν μπορώ να σας αφήσω χωρίς βιντεάκι. Απολαύστε (αλλά προσοχή - αν είσαστε στο γραφείο, χαμηλώστε τον ήχο πριν πατήστε στο βελάκι)!



Συνεχίζεται με τυμπανισμούς....

Thursday, 21 May 2009

Πρωτομαγιά στο Χέιστινγκς

Πριν μερικές μέρες είχα αρχίσει να σας λέω για ένα ταξίδι που κάναμε το τριήμερο της Πρωτομαγιάς. Αν θυμάστε, είχαμε ταξιδέψει με τρένο και η διήγηση είχε σταματήσει στο σημείο που φτάσαμε στην πόλη Hastings.

Την ώρα που κατεβήκαμε από το τρένο νιώσαμε ένα ρίγος, όχι συγκίνησης, αλλά κρύου. Άχτι το έχω μια φορά να πάω σε παραλία και να έχει πιο ζέστη από το Λονδίνο. Μέχρι στιγμής δεν μου έχει τύχει, αλλά επιμένω να ελπίζω. Τη συγκεκριμένη μέρα είχε συννεφιά, αέρα, κρύο, και κάτι σταγόνες βροχής, δηλ. ακριβώς τον καιρό που δεν περιμέναμε να βρούμε. Πρώτη ερώτηση της παρέας ήταν αν έχει φέρει κανείς ομπρέλα. Η απάντηση ήταν ένα πανηγυρικό όχι (αφού το δελτίο δεν είπε για βροχή...) οπότε βγάλαμε από τα σακίδια ό,τι είχαμε σε ρούχο, πασμίνες, κασκώλ, ζακέτες, τα φορέσαμε και αρχίσαμε να περπατάμε με έντονο βήμα για να βρούμε καταφύγιο σε καμιά παμπ.

Προχωρήσαμε προς την παραλία, όπου νιώσαμε το δροσερό βοριαδάκι να μας χαϊδεύει τα μαλλιά, τα μάγουλα και τα δάχτυλα των ποδιών (είχαμε βάλει και πέδιλα...). Εν τω μεταξύ δεν βλέπαμε πουθενά κάποια ένδειξη πρωτομαγιάτικων εκδηλώσεων, οι οποίες ήταν ο βασικός λόγος που είχαμε έρθει το Hastings. Ξέραμε ότι κάπου γινόταν στέψη της Μαγιάτικης Βασίλισσας, ένα παλιό πρωτομαγιάτικο έθιμο που κανείς μας δεν είχε ξαναδεί, αλλά δυστυχώς δεν καταφέραμε να βρούμε εγκαίρως πού γινόταν, και μας έμεινε η απορία. Ευτυχώς που υπάρχει και το Flickr και βλέπουμε τις φωτογραφίες των άλλων!

Μπαίνοντας στην παλιά πόλη, η οποία είναι πολύ όμορφη, με πολύχρωμα σπιτάκια και πλακόστρωτους δρόμους, είδαμε τα πρώτα σημάδια Πρωτομαγιάς. Όλα τα σπίτια και τα μαγαζιά ήταν στολισμένα κατά τον παραδοσιακό τρόπο, με δάφνινα στεφάνια, κλαδιά δέντρων και πολύχρωμες κορδέλες.


Υπήρχε αρκετός κόσμος στους δρόμους, πολλοί από τους οποίους φαίνονταν τουρίστες, και ω θαύμα του θαύματος, τα σύννεφα άρχισαν να σπάνε και επιτέλους είδαμε λίγο γαλάζιο ουρανό.


Σιγά-σιγά αρχίσαμε να βλέπουμε και ανθρώπους με περίεργα ρούχα. Δεν εννοώ τον χρυσό κύριο με το καπέλο - αυτός είναι άγαλμα του δρόμου.


Και ούτε ήρθαν απόκριες αντί για Πρωτομαγιά. Οι περίεργα ντυμένες κυρίες είναι morris dancers, χορευτές παραδοσιακών αγγλικών χορών. Οι χοροί αυτοί είναι περισσότερο σαν ρυθμικοί βηματισμοί υπό τη συνοδεία μουσικής από ακορντεόν, τύμπανο, φλογέρα και ενιότε κάποιο είδος κιθάρας. Οι χορευτές φοράνε κουδούνια στα πόδια και χορεύουν κρατώντας μαντήλια ή μπαστούνια. Υπάρχουν διάφορα είδη χορών και διαφορετικές στολές - άλλοι φοράνε λευκά πουκάμισα και παντελόνια, άλλοι πανωφόρια φτιαγμένα με πολύχρωμα κουρέλια, άλλοι είναι ντυμένοι στα μαύρα, μερικοί φοράνε καπέλα με λουλούδια, ενώ άλλοι μουτζουρώνουν τα πρόσωπά τους.


Ένα από τα γκρουπ που συναντήσαμε είχε μαζί και την μασκώτ του, αυτή την τρομακτική και μαυροφορεμένη κούκλα.


Υπάρχουν πολλά είδη morris dancing και τα πιο γνωστά είναι τα "χαρούμενα", με τους χορευτές ντυμένους με άσπρα πουκάμισα και καπέλα στολισμένα με λουλούδια και πολύχρωμες κορδέλες. Αυτοί συνήθως χορεύουν κρατώντας άσπρα μαντήλια που τα στριφογυρίζουν πάνω από τα κεφάλια τους. Προφανώς δεν είναι όλοι οι χορευτές από το ίδιο καλούπι. Αυτοί εδώ είναι ...οι χεβημεταλλάδες του morris dancing.


Με τα πολλά συνειδητοποιήσαμε γιατί ενώ βλέπαμε χορευτές στους δρόμους, δεν ακούγαμε μουσική και κουδουνίσματα: ήταν η ώρα της μεσημεριανής διακοπής για φαγητό. Στην Αγγλία ο κόσμος τρώει νωρίς, συνήθως στις 12 το μεσημέρι. Καθότι ο ήλιος είχε πλέον κάνει δυναμικά την εμφάνισή του, πολλοί κάθονταν έξω, παρόλο που συνέχιζε να φυσάει. Το φαγητό συνοδεύει φυσικά το κλασικό pint (πάιντ) μπύρας.


Εμείς πάλι δεν μπορούσαμε να αποφασίσουμε τι φαγητό να φάμε. Καθιστό σε παμπ, λουκάνικα στο χέρι ή μήπως το παραδοσιακό ψάρι με πατάτες;


Η απάντηση θα αποκαλυφθεί στην επόμενη ανάρτηση. Σας υπόσχομαι πλούσιο φωτογραφικό υλικό, γι' αυτό να είσαστε φαγωμένοι!

Friday, 1 May 2009

Χρώματα της άνοιξης


Του Μαγιού ροδοφαίνεται η μέρα,
που ωραιότερη η φύση ξυπνάει
και την κάνουν λαμπρά και γελάει
πρασινάδες, αχτίδες, νερά

Άνθη κι άνθη βαστούνε στο χέρι
παιδιά κι άντρες, γυναίκες και γέροι
ασπροντύματα, γέλια και κρότοι,
όλοι οι δρόμοι γεμάτοι χαρά.

Ναι, χαρείτε του χρόνου τη νιότη
άντρες, γέροι, γυναίκες, παιδιά!

Το ποίημα αυτό του Διονύσιου Σολωμού μου θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια, γιατί το απαγγέλαμε κάθε Πρωτομαγιά - συνήθως μέσα στο αυτοκίνητο πηγαίνοντας στο χωριό.

Στη Βρετανία η Πρωτομαγιά είναι μέρα εργάσιμη (έχουμε όμως αργία την Δευτέρα - γιούπιιιιι) κι έτσι αντί να βγούμε στους αγρούς για να πιάσουμε τον Μάη είμαστε κλεισμένοι στα γραφεία μας. Προς τιμήν της ημέρας έφτιαξα ένα άλμπουμ στο Flickr με φωτογραφίες λουλουδιών. Όσοι είσαστε για οποιοδήποτε λόγο μέσα τέτοια μέρα, ελάτε να δείτε πολύ χρώμα.

Οι υπόλοιποι εύχομαι να περάσετε τέλεια στις εξοχές και να πλέξετε υπέροχα στεφάνια. Καλό μήνα σε όλους!

Saturday, 3 May 2008

Πάμε να πιάσουμε τον Μάη

Παρόλο που στην σύγχρονη Αγγλία η Πρωτομαγιά περνάει λίγο-πολύ απαρατήρητη, υπάρχουν ακόμα αρκετά έθιμα που συνδέονται με τη μέρα αυτή και έχουν τις ρίζες τους σε προ-χριστιανικές παραδόσεις των Δρυίδων. Οι Δρυίδες ήταν Κέλτες πολυθεϊστές που ευημερούσαν στη Βρετανία πριν την εξάπλωση των Ρωμαίων, και οι οποίοι γιόρταζαν την Πρωτομαγιά ως τη μεσαία μέρα του χρόνου (αφού για τους Κέλτες ο τελευταίος μήνας του χρόνου ήταν ο Οκτώβριος). Όταν έφτασαν στην Βρετανία οι Ρωμαίοι, έφεραν μαζί τους τα δικά τους έθιμα, και συγκεκριμένα μια πενθήμερη γιορτή των λουλουδιών, τα Floralia, που γιορταζόταν γύρω στην Πρωτομαγιά. Με τα χρόνια, τα ρωμαϊκά Floralia συνδιάστηκαν με τα υπάρχοντα κελτικά έθιμα, τα οποία στη συνέχεια καταπιέστηκαν από τους Χριστιανούς ως παγανιστικά, επανήλθαν τον Μεσαίωνα, αλλά όχι δριμύτερα, και κατέληξαν στις μέρες μας να γιορτάζονται κυρίως σε προαύλια Δημοτικών σχολείων και σε παραδοσιακές εκδηλώσεις.


Το αγγλικό γαϊντανάκι λέγεται Maypole, δηλαδή Μαγιάτικο Κοντάρι, και είναι από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της Πρωτομαγιάς. Παλιά οι άνθρωποι συνήθιζαν να κόβουν μικρά δέντρα σε κοντάρια και να τα καρφώνουν στους κήπους τους ως ένδειξη ότι φτάνει το καλοκαίρι. Τα κοντάρια αυτά τα στόλιζαν με λουλούδια που μάζευαν την Πρωτομαγιά, και χόρευαν γύρω τους κυκλικούς χορούς (σαν τους δικούς μας δημοτικούς ένα πράγμα) γιορτάζοντας έτσι την αναγέννηση της φύσης. Γύρω στον 19ο αιώνα, πρόσθεσαν τις πολύχρωμες κορδέλες, μάλλον επηρεασμένοι από τις ιταλικές θεατρικές παραστάσεις τις εποχής, που χρησιμοποιούσαν πολύχρωμες κορδέλες στα χορευτικά τους. Κάπως έτσι το Μαγιάτικο Κοντάρι, μια παράδοση με ρίζες στις αρχαίες ιεροτελεστίες γονιμότητας, με επιρροές από Δρυίδες, Ρωμαίους και διάφορους άλλους ευρωπαίους, έφτασε στις μέρες μας να είναι μια πολύχρωμη γιορτή για παιδιά. Κι επειδή μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις, και μια κινούμενη εικόνα ακόμα περισσότερο, ρίξτε μια ματιά στο ιστολόγιο της Φαίδρας.

Άλλες μαγιάτικες παραδόσεις που δεν συνηθίζονται πια είναι ο στολισμός των σπιτιών με φρεσκοκομμένα λουλούδια, οι αγώνες τοξοβολίας, το "στεφάνωμα" μιας νεαρής κοπέλας ως May Queen και τα μαγιάτικα στεφάνια. Μια παράδοση που συνεχίζει μέχρι τις μέρες μας είναι οι παραδοσιακοί χοροί που λέγονται Morris dancing, αλλά γι' αυτούς θα σας πω μια άλλη στιγμή, γιατί έτσι κι αλλιώς συνεχίζονται όλο τον Μάιο και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ό,τι έχει απομείνει από αυτές τις παραδόσεις, γιορτάζεται πλέον όχι την Πρωτομαγιά, αλλά την πρώτη Δευτέρα του Μαΐου, οπότε και έχουμε την σχετική αργία. Δυστυχώς μόνο σε λίγα επαρχιακά μέρη στην Αγγλία γίνονται ακόμα παραδοσιακές μαγιάτικες γιορτές, αφού οι περισσότεροι επωφελούνται του τριήμερου για να αποδράσουν ή να ασχοληθούν με μαστορέματα στο σπίτι. Εγώ δεν μένω στην επαρχία και δεν είμαι των μαστορεμάτων, οπότε θα γιορτάσω με ταξιδάκι.

Το κείμενο αυτό, σχεδόν αυτούσιο, το ανάρτησα πέρσυ τέτοιο καιρό. Το ανεβάζω πάλι για τους καινούριους αναγνώστες του ιστολογίου, καθώς δεν έχω χρόνο να γράψω καινούριο ποστ. Βλέπετε, ετοιμάζομαι πάλι για ταξιδάκι, αυτή τη φορά εντός της χώρας. Με λίγη καλή τύχη, από την Τρίτη και μετά (γιατί τη Δευτέρα είναι αργία) θα σας έχω φωτογραφίες με Morris dancing και γαϊντανάκια!

Καλό σαββατοκύριακο σε όλους, καλή επιστροφή στους εν Ελλάδι και καλό τριήμερο στους ιθαγενείς!

Tuesday, 8 May 2007

Πρωτομαγιάτικα σοκολατο-ζουζούνια



Το σαββατοκύριακο που μας πέρασε (το οποίο ήταν και τριήμερο λόγω Πρωτομαγιάς) βρέθηκα στην Ελβετία και συγκεκριμένα στην Ζυρίχη. Εκεί (και μόνο εκεί, όχι στην υπόλοιπη Ελβετία) έχουν ένα πολύ ενδιαφέρον Μαγιάτικο έθιμο, τα σοκολατο-ζουζούνια. Οι κάτοικοι της Ζυρίχης πιστεύουν ότι τα ζουζούνια φέρνουν την άνοιξη, αφού από τη στιγμή που εμφανίζονται πασχαλίτσες και σκαθάρια τον Μάιο, σταματάνε οι παγωνιές.

Για να τιμήσουν το έθιμο, οι σοκολατοποιοί της πόλης φτιάχνουν σοκολατένιες πασχαλίτσες και σκαθάρια - που λέγονται Maikäfer ή στα Αγγλικά May Bugs, δηλαδή Μαγιάτικα ζουζούνια. Έτσι τις πρώτες μέρες του Μαΐου, όλες οι βιτρίνες των ζαχαροπλαστείων είναι γεμάτες σοκολατο-ζουζούνια διαφόρων χρωμάτων και μεγεθών. Καθώς στη Ζυρίχη κάθε δεύτερο μαγαζί είναι ή ρολογάδικο ή ζαχαροπλαστείο, τα ζουζουνάκια αυτά δίνουν γιορταστικό χρώμα στην πόλη.

Άλλα για την Πρωτομαγιά δεν έχω να σας γράψω. Νομίζω ότι το εξαντλήσαμε το θέμα ;-)

Αν ενδιαφέρεται κανείς για Ζυρίχη, λετ μι νόου.

Friday, 4 May 2007

Μαγιάτικο γαϊτανάκι

Παρόλο που στην σύγχρονη Αγγλία η Πρωτομαγιά περνάει λίγο-πολύ απαρατήρητη, υπάρχουν ακόμα αρκετά έθιμα που συνδέονται με τη μέρα αυτή και έχουν τις ρίζες τους σε προχριστιανικές παραδόσεις των Δρυίδων. Οι Δρυίδες ήταν Κέλτες πολυθεϊστές που ευημερούσαν στη Βρετανία πριν την εξάπλωση των Ρωμαίων, και οι οποίοι γιόρταζαν την Πρωτομαγιά ως τη μεσαία μέρα του χρόνου (αφού για τους Κέλτες ο τελευταίος μήνας του χρόνου ήταν ο Οκτώβριος). Όταν έφτασαν στην Βρετανία οι Ρωμαίοι, έφεραν μαζί τους τα δικά τους έθιμα, και συγκεκριμένα μια πενθήμερη γιορτή των λουλουδιών, τα Floralia, που γιορταζόταν γύρω στην Πρωτομαγιά. Με τα χρόνια, τα Ρωμαϊκά Floralia συνδιάστηκαν με τα υπάρχοντα Κελτικά έθιμα, τα οποία στη συνέχεια καταπιέστηκαν από τους Χριστιανούς ως παγανιστικά, επανήλθαν τον Μεσαίωνα, αλλά όχι δριμύτερα, και κατέληξαν στις μέρες μας να γιορτάζονται κυρίως σε προαύλια Δημοτικών σχολείων και σε παραδοσιακές εκδηλώσεις.

Το αγγλικό γαϊντανάκι λέγεται Maypole, δηλαδή Μαγιάτικο Κοντάρι, και είναι από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της Πρωτομαγιάς. Παλιά οι άνθρωποι συνήθιζαν να κόβουν μικρά δέντρα σε κοντάρια και να τα καρφώνουν στους κήπους τους ως ένδειξη ότι φτάνει το καλοκαίρι. Τα κοντάρια αυτά τα στόλιζαν με λουλούδια που μάζευαν την Πρωτομαγιά, και χόρευαν γύρω τους κυκλικούς χορούς (σαν τους δικούς μας δημοτικούς ένα πράγμα) γιορτάζοντας έτσι την αναγέννηση της φύσης. Γύρω στον 19ο αιώνα, πρόσθεσαν τις πολύχρωμες κορδέλες, μάλλον επηρεασμένοι από τις Ιταλικές θεατρικές παραστάσεις τις εποχής, που χρησιμοποιούσαν πολύχρωμες κορδέλες στα χορευτικά τους. Κάπως έτσι το Μαγιάτικο Κοντάρι, μια παράδοση με ρίζες στις αρχαίες ιεροτελεστίες γονιμότητας, με επιρροές από Δρυίδες, Ρωμαίους και διάφορους άλλους Ευρωπαίους, έφτασε στις μέρες μας να είναι μια πολύχρωμη γιορτή για παιδιά. Κι επειδή μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις, και μια κινούμενη εικόνα ακόμα περισσότερο, ρίξτε μια ματιά στο ιστολόγιο της Φαίδρας.

Άλλες μαγιάτικες παραδόσεις που δεν συνηθίζονται πια είναι ο στολισμός των σπιτιών με φρεσκοκομμένα λουλούδια, οι αγώνες τοξοβολίας, το "στεφάνωμα" μιας νεαρής κοπέλας ως May Queen (σας θυμίζει καλλιστεία μήπως?) και τα μαγιάτικα στεφάνια. Μια παράδοση που συνεχίζει μέχρι τις μέρες μας είναι οι παραδοσιακοί χοροί που λέγονται Morris dancing, αλλά γι' αυτούς θα σας πω μια άλλη στιγμή, γιατί έτσι κι αλλιώς συνεχίζονται όλο τον Μάιο και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ό,τι έχει απομείνει από αυτές τις παραδόσεις, γιορτάζεται πλέον όχι την Πρωτομαγιά, αλλά την πρώτη Δευτέρα του Μαΐου, οπότε και έχουμε την σχετική αργία. Δυστυχώς μόνο σε λίγα επαρχιακά μέρη στην Αγγλία γίνονται ακόμα παραδοσιακές μαγιάτικες γιορτές, αφού οι περισσότεροι επωφελούνται του τριήμερου για να αποδράσουν ή να ασχοληθούν με μαστορέματα στο σπίτι. Εγώ δεν μένω στην επαρχία και δεν είμαι των μαστορεμάτων, οπότε θα γιορτάσω με ταξιδάκι. Ας πάνε άλλοι στα γαϊτανάκια ;-)

Αν τυχόν αναρρωτιέστε γιατί τα γράφω όλα αυτά, να σας πω ότι πάντα μου άρεσαν τα λαογραφικά θέματα και ειδικά η προέλευση των εθίμων. Εκείνο που βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι πώς το ίδιο έθιμο, με μικρές παραλαγές, μπορείς να το συναντήσεις σε εντελώς άσχετα μέρη του κόσμου. Τα γαϊντανάκια, για παράδειγμα, συναντιούνται όχι μόνο στην Αγγλία την Πρωτομαγιά, την Ελλάδα τις Απόκριες και στην υπόλοιπη Ευρώπη, από την Μεσόγειο ως την Σκανδιναβία, σε διαφορετικές μέρες του χρόνου, αλλά και σε χώρες τόσο μακρινές όπως η Ινδία και η Λατινική Αμερική. Το πώς και το γιατί δεν το ξέρω, αλλά κάποια στιγμή ίσως κάτσω να το ψάξω...

Thursday, 3 May 2007

Πρωτομαγιάς συνέχεια

Θα σας εξηγήσω αύριο πού κολλάει το γαϊτανάκι. Όσοι δεν αντέχετε το σασπένς, ρίξτε μια ματιά εδώ.

Tuesday, 1 May 2007

Πρωτομαγιά

Κόντρα στην παράδοση, φέτος γιόρτασα την Πρωτομαγιά ως εξής:

Στο γραφείο - έκανα όσο λιγότερη δουλειά μπορούσα (προσπάθησα για καθόλου, αλλά δυστυχώς δεν τα κατάφερα) και έφυγα 10 ολόκληρα λεπτά νωρίτερα (το οποίο, αν ξέρατε το αφεντικό μου, θα συμφωνούσατε ότι αγγίζει τα όρια της ανταρσίας).

Στο σπίτι - πότισα τα λουλούδια στο μπαλκόνι, τους έβαλα τροφή, και τώρα ελπίζω σε ένα θαύμα. Το πότισμα εδώ είναι κάτι που σπάνια χρειάζεται, γιατί συνήθως προνοεί ο καλός θεούλης, αλλά φέτος ατυχήσαμε. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα λουλουδάκια μου ψιλομαράθηκαν, ενώ τα ζιζάνια και τα αγριόχορτα πήραν τα πάνω τους.

Οι Άγγλοι λένε: April showers bring May flowers (οι βροχές του Απρίλη φέρνουν τα λουλούδια του Μάη). Αν αυτό αληθεύει, δεν θα δούμε λουλούδι για λουλούδι φέτος.

Όχι πως παραπονιέμαι, γιατί την έχω καταβρεί με τον ήλιο, τη ζέστη και τον γαλάζιο ουρανό, και δεν θέλω ούτε να ακούσω για βροχές. Ας περάσουμε και μια περίοδο ξηρασίας, δεν χάθηκε ο κόσμος, ε;

Friday, 27 April 2007

Περί αργιών και άλλων τινών

Στην Αγγλία δεν πολυγιορτάζεται η Πρωτομαγιά - ούτε η εργατική, ούτε η άλλη με τα λουλουδένια στεφάνια - και δεν υπάρχει η σχετική αργία. Ούτε καν οι εθνικές γιορτές είναι αργίες. Εδώ έχουμε άλλο σύστημα: άλλο γιορτή, σου λέει, άλλο αργία. Η γιορτή είναι για όποιον θέλει να γιορτάσει, ενώ η αργία είναι για ξεκούραση.

Οι επίσημες αργίες λέγονται bank holidays, γιατί από παλιά τις μέρες αυτές έκλειναν οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις. Στην Αγγλία οι αργίες είναι πάντα 8: δύο τα Χριστούγεννα (25 & 26 Δεκεμβρίου), 1 ανήμερα την Πρωτοχρονιά, 2 το Πάσχα (Μ. Παρασκευή και Δευτέρα του Πάσχα), και 3 Δευτέρες - η πρώτη και η τελευταία Δευτέρα του Μαΐου, και η τελευταία Δευτέρα του Αυγούστου. Έτσι, οι περισσότερες αργίες είναι στην ουσία τριήμερα, και όσες τυχόν πέσουν σαββατοκύριακο (δηλαδή Χριστούγεννα-Πρωτοχρονιά) μεταφέρονται πάντα σε Δευτέρα-Τρίτη για να γίνουν τριήμερο ή τετραήμερο. Βέβαια αν πέσουν Τρίτη-Τετάρτη ή Τετάρτη-Πέμπτη δεν μας σώζει τίποτα, αλλά όλοι οι άλλοι συνδιασμοί δίνουν τουλάχιστον τριήμερα.

Σύμφωνα με κάτι μελέτες που διάβαζα, η Αγγλία και η Ολλανδία έχουν τις λιγότερες αργίες από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ τις περισσότερες (12-14) τις έχουν η Ισπανία και η Πορτογαλία. Η Ελλάδα έχει 10-12, οπότε πάλι πάνω από εμάς βγαίνει, και μάλιστα με διαφορά. Το μόνο καλό με το αγγλικό σύστημα είναι ότι έχεις γκαραντί τριήμερα και μάλιστα σε εποχή που ο καιρός είναι καλός και ευνοεί τις εκδρομές, αν και πολλοί προτιμούν να μην ταξιδεύουν τέτοιες μέρες, αλλά μένουν στα σπίτια τους και οργανώνουν μπάρμπεκιου ή επιδίδονται στο εθνικό σπορ των μαστορεμάτων. Μάλιστα επειδή τα μαγαζιά είναι ανοιχτά ΚΑΙ τις Κυριακές ΚΑΙ τις αργίες, συνηθίζεται τα μαγαζιά με είδη σπιτιού και κατασκευών (τύπου ΙΚΕΑ ή Praktiker) να κάνουν εκπτώσεις και προσφορές τα τριήμερα, ακόμα και τo τριήμερo των Χριστουγέννων, αφού πολλά από αυτά τα μαγαζιά ανοίγουν στις 26 Δεκεμβρίου. Πράγμα που σημαίνει ότι την εβδομάδα πριν το τριήμερο μας βομβαρδίζουν με διαφημίσεις για τις επερχόμενες σούπερ-προσφορές, ενώ στα μαγαζιά επικρατεί ένας πανικός ανάλογος με αυτόν που επικρατεί στις Εθνικές Οδούς τις μέρες που αδειάζει η Αθήνα.

Αυτά λοιπόν είχα να σας πω για την διαπολιτιστική σας ενημέρωση, αν και μάλλον θα τα δείτε από βδομάδα, γιατί μαθαίνω από το ιστολόγιο του Φίλου ότι την Δευτέρα είναι η ανεπίσημη αργία του Αγίου Ανάμεσα (μεγάλη η χάρη του). Εδώ που τα λέμε, τι αξία έχει να πας για δουλειά Δευτεριάτικα, ενώ μπορείς να κάνεις τετραήμερο; Κι εγώ το ίδιο θα έκανα αν ήμουν στην Ελλάδα - θα την άραζα σε καμιά παραλία και αν ο καιρός ήταν καλός θα έκανα το πρώτο μπάνιο του χρόνου.

Εδώ φυσικά τζίφος. Ούτε εκδρομές, ούτε παραλίες, ούτε μπάνια, ούτε μαγιάτικα στεφάνια, ούτε τίποτα. Αλλά τουλάχιστον θα έχουμε τριήμερο την επόμενη Δευτέρα. Κάτι είναι κι αυτό.

Καλή Πρωτομαγιά σε όλους σας!